Stress en spanningen

Stress en spanningen

Wat is stress?
Stress is spanning, druk. Het kan je helpen om beter te presteren zoals bij een examen of een presentatie. Vooral ook in gevaarlijke situaties helpt stress je om deze het hoofd te bieden; de adrenaline die vrijkomt helpen je bij overlevingsreacties zoals vechten, bevriezen of vluchten.  Daarna verdwijnt de spanning als het goed is. Dan is stress gezond, omdat het behulpzaam en tijdelijk is. En ook al denk je van niet: we hebben tegenwoordig allemaal stress. Door de vele prikkels via tv, radio, krant, sociale media en internet. Elke prikkel roept een gedachte op en dat leidt weer tot de volgende gedachte. Een negatieve gedachte trekt minstens 3 negatieve gedachten aan, tenzij je hebt geleerd dit om te buigen.

Na een periode van stress volgt de herstelperiode. Bij opeenstapeling van stress (hoelang, hoe hevig en hoe vaak)  is de herstelperiode onvoldoende en kan stress uiteindelijk zelfs ontaarden in burn-out. Wil je weten hoeveel stress jij hebt? Doe hier de onlinetest.
Ieder mens heeft een bepaalde draagkracht. Dat is je belastbaarheid zeg maar ‘wat je aankunt’. Daar tegenover staat de draaglast, dus situaties en omstandigheden waaraan je het hoofd moet bieden. Als de draaglast groter is dan de draagkracht, spreek je van overbelasting. Hoe langer dat duurt des te schadelijker dit kan zijn voor je gezondheid. Er is een relatie aangetoond tussen ernstige ziekten en stress. Onder andere bij hart- en vaatziekten, maag- en darmaandoeningen, immuunziekten en er is zelfs een verband aangetoond met kanker.

Waardoor ontstaat stress?

Stress kan ontstaan door (dit noem je een stressor):1327383_64930133

  • Alledaagse gebeurtenissen zoals in de file staan, je krijgt een bekeuring, je trekt je rits kapot enz.
  • Chronische omstandigheden zoals burenlawaai, een ziek familielid, conflicten enz.
  • Ingrijpende gebeurtenissen zoals een sterfgeval van een dierbare, echtscheiding, ontslag.
  • Traumatische gebeurtenissen zoals een ongeval, oorlog, een misdrijf waar je slachtoffer van bent geweest.

Of een stressreactie zich ontwikkelt van een gezonde, functionele spanning naar ongezonde stress hangt af van hoe lang de reactie duurt, hoe vaak treedt de reactie op en hoe hevig is de reactie.

Als je te vaak of te lang in een stresstoestand terechtkomt, kan het zijn dat het lichaam onvoldoende tijd heeft gehad zich te herstellen. Daardoor kan de nieuwe stressreactie bovenop de vorig wordt gestapeld.  Hetzelfde geldt voor de intensiteit van de reactie: naarmate de reactie heviger is geweest, heb je in het algemeen meer tijd nodig om te herstellen. De spanning zal dan hoger oplopen dan wanneer je voldoende was hersteld. Zo krijgt ongezonde stress het karakter van een optelsom. Dit kan eindigen in een burn-out.

Het is dus duidelijk dat het afbouwen van spanning en het zorgen voor voldoende ontspanningsmomenten nodig zijn voor een goed herstel en het voorkomen van ongezonde stress.

Welke klachten horen bij stress?
Bij stress zien we drie verschillende soorten klachten: lichamelijke, psychische klachten en veranderingen in het gedrag.

Lichamelijke klachten kunnen zijn:

  • Een stijging van de bloeddruk
  • Slapeloosheid
  • Hartkloppingen
  • Duizeligheid
  • Hoofd, -nek en –rugpijn
  • Vermoeidheid
  • Maag- en darmstoornissen
  • Dorst
  • Spieren voelen gespannen aan
  • Koude handen en voeten
  • Hyperventilatie

 

Psychische klachten kunnen zijn:

  • Somber, neerslachtig
  • Machteloosheid
  • Gejaagd, rusteloos
  • Snel geëmotioneerd
  • Snel geïrriteerd

Veranderingen in het gedrag zoals:

  • Te veel eten,
  • Verhoging van het alcoholgebruik,
  • Piekeren,
  • Druk en/of veel praten,
  • Niet kunnen ontspannen en genieten,
  • Cynisme, klagen, verbittering.

 Wat kun je zelf aan stress doen?

 Je bent geen machteloos slachtoffer van stress. Er is veel dat je er zelf aan kunt doen.

  1. Analyseren wat de oorzaken/bronnen van je stress zijn. Schrijf ze op. Hierbij geldt: wie keuzeschrijft die blijft.
  2. Een gezonde leefstijl aanhouden door gezond te eten, te sporten, niet te roken en matig te drinken, hierdoor vergroot je je draagkracht.
  3. Onderzoek wat jou ontspanning geeft en zorg voor ontspanning. Ga tijd besteden aan je hobby’s.
  4. Je assertiviteit vergroten. Leer ‘nee’ te zeggen. Zie onlinetraining gesprekstechnieken
  5. Zelf veranderen: prioriteiten stellen, met behulp van een coach of bijscholing volgen.
  6. Accepteren van de situatie: ervoor kiezen om niet meer van streek te raken en nieuwe mogelijkheden willen zien. Doe een mindfulnesstraining.
  7. Door regelmatig te mediteren bouw je extra weerstand op en krijg je rust in je hoofd. De schadelijke effecten van stress kun je met regelmatig mediteren effectief aanpakken.
  8. De situatie veranderen: het probleem oplossen of weggaan uit de situatie: je neemt het heft in eigen hand en krijgt zo opnieuw controle, dit wordt echter vaak te lang uitgesteld.
  9. Neem moeizame relaties en gesprekken onder de loep. Met de NLP metaspiegel krijg je helder waar jij staat en wat je eraan kunt doen.
  10. Maak gebruik van je sociale netwerk, vraag steun en praat over je gevoel.
  11. Kijk kritisch naar je gedachten, hoe realistisch zijn ze? Denk je dat je geen fouten mag maken, dat je door iedereen aardig gevonden wilt worden, dat je je schuldig moet voelen als je een ander teleurstelt, denk je dat je niet kunt veranderen (‘ik ben zoals ik ben’).

Coaching kan persoonlijk maar ook online. Rust in je hoofd krijg je thuis achter je pc, via e-mail sturen we je vragen om inzichten te  krijgen zodat jij jezelf beter gaat begrijpen.

Meer weten? Mail of bel ons s.v.p.

Disclaimer
Schakel bij lichamelijke en psychische klachten altijd uw arts in.

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail